Kasko sığorta nəyi əhatə edir? 2026-cı il üçün tam təminat bələdçisi

Sığorta müqavilənizdə hər şeyin tam yazıldığını düşünürsünüz, bəs niyə çox vaxt hadisə anında gözlənilməz imtina cavabı ilə qarşılaşırsınız? Etiraf edək ki, mürəkkəb sığorta terminləri arasında azıb qalmaq və hansı risklərin həqiqətən vacib olduğunu müəyyən etmək yorucudur. Xüsusilə Mərkəzi Bankın 2026-cı il üçün tətbiq etdiyi yeni tənzimləmələr və Bonus-Malus sistemini əvəz edən Sığorta Tarixi Əmsalı qaydalarından sonra kasko sığorta nəyi əhatə edir sualı daha da aktuallaşıb. Artıq sığorta sadəcə bir xərc deyil, sizin sürücülük keçmişinizə və fərdi risklərinizə uyğunlaşan dinamik bir maliyyə qalxanıdır.

Bu bələdçidə biz sığorta şirkətlərinin çox vaxt xırdalıqlarını izah etmədiyi gizli təminatları və büdcənizə qənaət etməyin yollarını sadə dildə izah edirik. Hansı risklərin sizin üçün artıq xərc olduğunu, hansıların isə kritik əhəmiyyət daşıdığını bu yazıda öyrənəcəksiniz. Eyni zamanda, sığorta hadisəsi baş verdikdə ödəniş prosesini necə düzgün idarə etmək və 2026-cı ilin yeni qaydalarından necə maksimum faydalanmaq barədə tam təsəvvürünüz olacaq. Gəlin, vaxt itirmədən avtomobiliniz üçün ən doğru müdafiə planını birlikdə quraq.

Kasko sığorta nədir və İcbari sığortadan nə ilə fərqlənir?

Sürücülərin çoxu sığorta deyəndə yalnız şüşə arxasına yapışdırılan o kiçik kağızı və ya elektron reyestrdəki icbari qeydiyyatı düşünür. Amma reallıq fərqlidir. İcbari sığorta sizin deyil, qarşı tərəfin zərərini ödəmək üçündür. Bəs sizin avtomobiliniz? Budur, kasko sığorta məhz burada dövrəyə girir. Bu sığorta növü sizin şəxsi əmlakınızı, yəni avtomobilinizi hər cür gözlənilməz riskdən qoruyan maliyyə qalxanıdır. Kasko sığortasının beynəlxalq tərifi də təsdiq edir ki, bu, avtomobilin zədələnməsi, oğurlanması və ya tam məhv olması hallarında sahibinə dəyən zərəri kompensasiya edən kompleks bir sistemdir.

2026-cı ildə yalnız icbari sığorta ilə kifayətlənmək böyük riskdir. Niyə? Çünki yeni tətbiq edilən "Sığorta Tarixi Əmsalı" sistemi ilə hər bir qəza sizin sığorta keçmişinizə mənfi təsir edir. İcbari sığorta yalnız qanunla müəyyən edilmiş limitlər daxilində qarşı tərəfə ödəniş edir. Sizin avtomobilinizə dəyən 10, 20 və ya 50 minlik zərər isə tamamilə sizin çiyinlərinizdə qalır. Kasko sığortası isə hadisədə təqsirkar olub-olmamağınızdan asılı olmayaraq, öz maşınınızın təmir xərclərini qarşılayır. Burada subroqasiya hüququ da sizin xeyrinizə işləyir. Əgər hadisədə günahsızsınızsa, sığorta şirkətiniz ödənişi dərhal sizə edir, sonra isə həmin məlbəği təqsirkar tərəfdən özü geri alır. Siz isə aylar sürən məhkəmə və ya polis araşdırmalarını gözləmədən avtomobilinizi təmir etdirirsiniz.

Kasko sığorta könüllüdür, yoxsa məcburi?

Qanunvericiliyə görə kasko sığortası tamamilə könüllüdür. Heç kim sizi bu sığortanı almağa məcbur edə bilməz. Lakin istisna hallar var. Məsələn, avtomobili bank krediti və ya lizinq yolu ilə alırsınızsa, bank öz riskini sığortalamaq üçün kasko müqaviləsini məcburi şərt kimi qoyur. Adətən bu müqavilələr bir illik imzalanır və hər il yenilənməlidir. Əgər maşın nağd alınıbsa, seçim tamamilə sizindir. Kasko sığorta nəyi əhatə edir sualını cavablandırmaq əslində büdcənizi hansı risklərdən qorumaq istədiyinizi müəyyən etməkdir.

Təminat fərqi: Kimin zərərini kim ödəyir?

Fundamental fərq çox sadədir: İcbari sığorta məsuliyyətinizi, kasko isə əmlakınızı qoruyur. İcbari sığortada ödəniş limitləri məhduddur və yalnız başqasına vurduğunuz zərəri ödəyir. Kasko sığortasında isə avtomobilin bazar dəyəri əsas götürülür. Məsələn, 40 minlik avtomobiliniz tam yararsız hala düşərsə, kasko sizə həmin dəyəri qaytarır. Müxtəlif avtomobil sığorta növləri arasındakı fərqləri anlamaq sizə düzgün paket seçməkdə kömək edəcək. Unutmayın ki, təqsirkar siz olduğunuz halda belə kasko sizin avtomobilinizin təmirini öz üzərinə götürür.

Kasko sığortası nələri əhatə edir? Əsas risklər siyahısı

Kasko sığorta nəyi əhatə edir sualına cavab tapmaq üçün ilk növbədə onun sərhədlərini düzgün müəyyənləşdirməliyik. İcbari Sığortalar haqqında Qanun çərçivəsində icbari sığorta yalnız digər şəxslərin zərərini qarşıladığı halda, kasko sizin avtomobilinizi demək olar ki, bütün fiziki təhlükələrdən qoruyur. Əsas risklər siyahısına daxil olan yol-nəqliyyat hadisələri (YNH) yalnız toqquşmaları deyil, həm də avtomobilin aşması, hər hansı obyektlə zərbə və ya dərəyə düşmə kimi halları da əhatə edir. Sürücülər çox vaxt yalnız qəzaları düşünür, lakin kasko bundan daha genişdir. Məsələn, Bakının gözlənilməz yağışlarında sel suları altında qalan və ya dolu nəticəsində banı zədələnən avtomobillər kasko təminatı sayəsində bərpa olunur. Fırtına zamanı aşan ağaclar və ya zəlzələnin vurduğu ziyan da bura daxildir.

Avtomobiliniz park halında olarkən də təhlükə altındadır. Binanın fasadından düşən daş parçası, atılmış əşyalar və ya üçüncü şəxslərin qərəzli hərəkətləri büdcənizə ciddi zərbə vura bilər. Kimsə maşınınızı qəsdən cızarsa və ya şüşəsini sındırarsa, sığorta şirkəti bu zərəri qarşılayır. Yanğın, partlayış və hətta ildırım vurması kimi nadir, lakin dağıdıcı hadisələr də əsas paketə daxil edilir. Bu risklərin hər biri fərdi şəkildə qiymətləndirilir və sizin seçdiyiniz paketdən asılı olaraq təminat dairəsi genişlənir. Əgər sizə hansı riskin daha vacib olduğunu müəyyən etmək çətindirsə, insure.az platformasında təqdim olunan müxtəlif şirkətlərin təkliflərini incələyərək özünüz üçün ən uyğun variantı tapa bilərsiniz.

Oğurluq və quldurluq təminatı

Avtomobilin tamamilə oğurlanması sürücü üçün ən böyük kabusdur. Bu halda kasko sığortası avtomobilin bazar dəyərini tam şəkildə kompensasiya edir. Lakin xırda detallara diqqət yetirmək lazımdır. Güzgülərin, təkərlərin və ya bahalı loqotiplərin oğurlanması bəzi paketlərdə xüsusi şərtlərlə verilir. Hadisə baş verdikdə dərhal polisə məlumat vermək və rəsmi sənədləşməni aparmaq şərtdir. Sığorta şirkəti məhz hüquq-mühafizə orqanlarının arayışı əsasında ödəniş prosesini başladır.

Heyvanların hərəkəti və digər nadir risklər

Yolda qəfil qarşınıza çıxan heyvanla toqquşma və ya dayanacaqda heyvanların avtomobilin banına vurduğu zərər də kasko çərçivəsindədir. Hətta müasir dövrün texnoloji riskləri, məsələn, dronların (uçan aparatların) avtomobilin üzərinə düşməsi nəticəsində yaranan ziyanı da sığortalamaq mümkündür. Müqavilə bağlayarkən bu kimi spesifik risklərin sənəddə qeyd olunduğundan əmin olun. Unutmayın ki, kasko sığorta nəyi əhatə edir sualının dəqiq cavabı sizin imzaladığınız müqavilənin bəndlərində gizlənir; buna görə də hər bir riski dərindən analiz etmək vacibdir.

Əlavə təminatlar və mikro-məhsullar: Parkinq kasko və Full Kasko

Hər sürücünün ehtiyacı fərqlidir. Kimsə maşınını yalnız qapalı qarajda saxlayır, kimsə günün 10 saatını gərgin şəhər tıxaclarında keçirir. Bəs kasko sığorta nəyi əhatə edir sualına cavab verərkən niyə hamıya eyni paket təklif olunmalıdır? Müasir sığorta bazarı artıq fərdiləşdirilmiş həllər təqdim edir. Maksimum mühafizə istəyənlər üçün "Full Kasko" paketi idealdır. Bu paket toqquşmadan tutmuş təbii fəlakətlərə, oğurluqdan üçüncü şəxslərin qərəzli hərəkətlərinə qədər hər bir riski istisnasız əhatə edir. Əgər büdcəniz məhduddursa və ya avtomobilinizi yalnız parkinq risklərindən qorumaq istəyirsinizsə, "Parkinq Kasko" kimi mikro-məhsullar sizin üçün ən sərfəli seçim olacaq.

Əlavə təminatlar arasında ən vaciblərdən biri üçüncü şəxslər qarşısında genişləndirilmiş məsuliyyət sığortasıdır. İcbari sığortanın qanunla müəyyən edilmiş 5000 AZN-lik limiti bahalı bir avtomobillə toqquşma zamanı yetərli olmaya bilər. Kasko daxilində bu limiti artırmaqla özünüzü böyük maliyyə yüklərindən sığortalayırsınız. Eyni zamanda, sürücü və sərnişinlərin bədbəxt hadisələrdən sığortalanması da mütləq nəzərə alınmalıdır. Bu təminat qəza zamanı avtomobildə olan şəxslərin müalicə xərclərini və ya digər kompensasiyaları qarşılayaraq ailənizin təhlükəsizliyini təmin edir.

Franşiza (Azadolma məbləği) nədir?

Franşiza sığorta hadisəsi zamanı zərərin sizin tərəfinizdən qarşılanan hissəsidir. Şərtsiz franşiza seçdikdə, hər bir hadisə zamanı təyin olunmuş məbləğ (məsələn, 200 AZN) ümumi ödənişdən çıxılır. Franşiza məbləğini artırmaqla sığorta haqqını (poliçin qiymətini) nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı sala bilərsiniz. Bu, kiçik cızıqlar üçün vaxt itirmək istəməyən və yalnız böyük zərərlərdən qorunmaq istəyən sürücülər üçün effektivdir. Lakin tam arxayınlıq istəyirsinizsə, "sıfır franşiza" variantını seçərək bütün xərcləri sığorta şirkətinin üzərinə qoya bilərsiniz.

Servis seçimi: Rəsmi diler, yoxsa usta təmiri?

Avtomobiliniz zədələndikdə onun harada təmir olunacağı kasko sığorta nəyi əhatə edir mövzusunun ən kritik hissəsidir. Yeni və zəmanətdə olan avtomobillər üçün rəsmi diler servisini seçmək zəruridir. Bu, orijinal ehtiyat hissələri və istehsalçı standartlarına uyğun təmir deməkdir. Daha köhnə modellər üçün isə universal servis (usta təmiri) seçimi sığorta xərclərinizi azaldacaq. İnsure.az platformasında kasko sığorta hesablama prosesi zamanı həm franşiza məbləğini, həm də servis növünü cəmi bir neçə kliklə özünüz tənzimləyə bilərsiniz.

Kasko sığorta nələri əhatə etmir? İstisnalar

Sığorta müqaviləsi imzalayarkən diqqəti yalnız təminatlara yönəltmək ən böyük səhvlərdən biridir. Kasko sığorta nəyi əhatə edir sualının cavabı qədər, nəyi əhatə etmir sualı da maliyyə təhlükəsizliyiniz üçün kritikdir. Sığorta şirkəti hər növ zərəri ödəmək öhdəliyi daşımır. İlk növbədə, sürücünün sərxoş olması və ya narkotik vasitələrin təsiri altında avtomobil idarə etməsi zamanı baş verən qəzalar qəti şəkildə istisnalara daxildir. Bu halda heç bir sığorta şirkəti ödəniş etmir. Eyni qayda sürücülük vəsiqəsi olmayan və ya idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsinin kateqoriyasına uyğun vəsiqəsi olmayan şəxslərə də şamil edilir. Məsələn, yalnız "B" kateqoriyası olan şəxsin yük avtomobili ilə törətdiyi hadisə kasko çərçivəsində ödənilmir.

Başqa bir vacib məqam avtomobilin texniki vəziyyətidir. Kasko sığortası qəfil baş verən xarici təsirlərdən qoruyur, lakin mühərrikin yağsız qalması, köhnəlmə nəticəsində hissələrin sıradan çıxması və ya digər texniki nasazlıqlar sığorta hadisəsi sayılmır. Əgər avtomobiliniz texniki nasazlıq səbəbindən yolda qalarsa, bu, kaskonun deyil, sizin texniki baxım məsuliyyətinizdir. Həmçinin, hadisə yerindən qaçmaq və ya sığorta ödənişi almaq məqsədilə avtomobilə qəsdən zərər vurmaq cinayət tərkibli əməllər hesab olunur və ödənişdən imtina üçün birbaşa əsasdır. Ödənişdən imtina riskini minimuma endirmək üçün insure.az platformasında sığorta şərtlərini şəffaf şəkildə müqayisə edin və hər bir şirkətin istisnalar bölməsini diqqətlə oxuyun.

Ciddi ehtiyatsızlıq və qanun pozuntuları

Qırmızı işıqda keçmək və ya əks yola çıxmaq kimi kobud qayda pozuntuları zamanı sığorta şirkətləri fərqli mövqe sərgiləyə bilər. Bəzi şirkətlər bu halları "ciddi ehtiyatsızlıq" kimi qiymətləndirərək ödənişi tamamilə rədd edir və ya ödəniş məbləğindən müəyyən faiz kəsir. Avtomobilin təyinatı üzrə istifadə edilməməsi də ciddi problemdir. Şəxsi istifadə üçün sığortalanmış avtomobillə qanunsuz taksi fəaliyyəti göstərilirsə və bu zaman qəza baş verərsə, şirkət risk dərəcəsinin gizlədilməsini əsas gətirərək ödənişdən imtina edəcək. Yükdaşıma qaydalarının pozulması və maşının həddindən artıq yüklənməsi nəticəsində yaranan zədələr də bu qəbildəndir.

Müharibə, terror və radiasiya riskləri

Standart kasko müqavilələri fors-major halları, yəni insanın iradəsindən kənar baş verən qlobal hadisələri əhatə etmir. Müharibə əməliyyatları, terror aktları, radiasiya çirklənməsi və ya nüvə partlayışı nəticəsində avtomobilə dəyən zərər standart paketlərdə istisna olunur. Kütləvi iğtişaşlar və tətillər zamanı avtomobilin zədələnməsi də adətən əlavə razılaşma tələb edən risklərdir. Əgər avtomobilinizi bu növ spesifik risklərdən qorumaq istəyirsinizsə, müqaviləyə xüsusi bəndlərin əlavə olunmasını tələb etməli və müvafiq sığorta haqqını ödəməlisiniz.

İnsure.az ilə ən yaxşı kasko təminatını necə seçməli?

Sığorta bazarı böyükdür və hər bir şirkət fərqli vədlər verir. Amma sizin üçün ən vacib olan sadəcə qiymət deyil, hadisə anında yanınızda olacaq etibarlı təminatdır. İnsure.az platformasında eyni anda 10-dan çox aparıcı sığorta şirkətinin təklifini görmək imkanınız var. Bu, sadəcə rəqəmlərin müqayisəsi deyil. Bu, hər bir şirkətin təqdim etdiyi kasko sığorta nəyi əhatə edir sualının şəffaf və detallı cavabıdır. Biz mürəkkəb sığorta müqavilələrini sizin üçün sadələşdiririk ki, hansı şirkətin daha çox risk əhatə etdiyini bir baxışda anlayasınız.

Onlayn kalkulyatorumuz vasitəsilə saniyələr içində fərdi qiymət təklifləri ala bilərsiniz. Artıq hər şirkətin saytına ayrı-ayrı girməyə və ya agentlərin zəngini gözləməyə ehtiyac yoxdur. Rəqəmsal polisin üstünlükləri isə danılmazdır: o kağızsızdır, dərhal elektron poçtunuza göndərilir və etibarlılığı dövlət reyestrində anında əks olunur. Sürətli, şəffaf və tam rəqəmsal bir təcrübə ilə avtomobilinizi qorumaq heç vaxt bu qədər asan olmamışdı.

Onlayn müqayisənin addımları

Doğru seçimi etmək üçün cəmi üç sadə addım kifayətdir. İlk olaraq avtomobilinizin məlumatlarını (marka, model və istehsal ili) daxil edirsiniz. İkinci addımda ehtiyacınız olan təminat zərfini və büdcənizə uyğun franşiza məbləğini seçirsiniz. Son olaraq sistem sizə bütün şirkətlərin təkliflərini yan-yana təqdim edir. Siz burada yalnız qiyməti deyil, həm də sığorta şirkətinin reytinqini və təklif etdiyi əlavə xidmətləri müqayisə edərək ən uyğununu rəsmiləşdirirsiniz.

Niyə rəqəmsal sığorta portalı?

Fiziki ofislərə getmək və sənəd toplamaq artıq keçmişdə qaldı. Vaxtınız ən dəyərli resursunuzdur və biz buna hörmət edirik. Rəqəmsal sığorta portalı vasitəsilə siz həm vaxta qənaət edirsiniz, həm də onlayn alışa özəl eksklüziv endirimlərdən yararlanırsınız. Sığorta müqavilənizi istənilən vaxt smartfonunuzdan yoxlamaq və yeniləmək rahatlığı sizi artıq yüklərdən azad edir. Kasko sığorta nəyi əhatə edir mövzusunda bütün suallarınıza cavab tapdınızsa, növbəti addımı atmağın tam vaxtıdır. Kasko sığortanızı indi müqayisə edin və onlayn alın!

Avtomobilinizi gələcəyin sığorta standartları ilə qoruyun

Kasko sığortası artıq sadəcə bir sənəd deyil, sizin yollardakı maliyyə azadlığınızdır. kasko sığorta nəyi əhatə edir sualına tam cavab tapmaqla, siz həm özünüzü, həm də ailə büdcənizi gözlənilməz risklərdən tam sığortalamış olursunuz. Unutmayın ki, düzgün seçilmiş franşiza məbləği və servis növü sizə həm ciddi qənaət, həm də keyfiyyətli təmir zəmanəti vəd edir. 2026-cı ilin yeni qaydaları və rəqəmsal imkanlar sığorta prosesini hər bir sürücü üçün daha şəffaf və əlçatan edib.

İnsure.az platforması olaraq biz mürəkkəb seçim prosesini cəmi bir neçə saniyəyə endiririk. Mərkəzi Bankın lisenziyalı tərəfdaşları ilə şəffaf əməkdaşlıq çərçivəsində 10-dan çox sığorta şirkətinin təklifini eyni ekranda sizə təqdim edirik. Vaxt itirmədən, fiziki ofislərə getmədən və yorucu kağız yığınları ilə uğraşmadan ən yaxşı təminatı elə indi onlayn rəsmiləşdirə bilərsiniz. İnsure.az-da kasko sığorta təkliflərini müqayisə et və yolunuza hər addımda tam arxayın davam edin. Sizin təhlükəsizliyiniz və rahatlığınız bizim innovativ rəqəmsal missiyamızdır.

Tez-tez verilən suallar

Kasko sığortası hadisə zamanı pulu neçə günə ödəyir?

Sığorta ödənişi adətən bütün zəruri sənədlər şirkətə təqdim edildikdən sonra 5-15 iş günü ərzində həyata keçirilir. Bu müddət konkret sığorta şirkətinin daxili prosedurundan və zərərin qiymətləndirilməsi müddətindən asılı olaraq dəyişə bilər. Prosesin sürətlənməsi üçün hadisə barədə dərhal məlumat vermək və polis arayışlarını vaxtında toplamaq vacibdir.

Maşınımı başqası sürərkən qəza olsa, kasko ödəniş edəcək?

Bəli, əgər həmin şəxsin müvafiq kateqoriyalı sürücülük vəsiqəsi varsa və o, qanunsuz hərəkətlər (məsələn, sərxoşluq) törətməyibsə, sığorta ödənişi edilir. Lakin bəzi müqavilələrdə yalnız "adlı sürücülər" üçün təminat nəzərdə tutula bilər. Müqavilə bağlayarkən avtomobili idarə edəcək şəxslərin sayını və şərtlərini sığorta şirkəti ilə dəqiqləşdirməyiniz tövsiyə olunur.

Kasko sığortasında franşiza (azadolma) mütləqdir?

Xeyr, franşiza mütləq deyil; siz "sıfır franşiza" seçərək bütün zərərin sığorta şirkəti tərəfindən ödənilməsini təmin edə bilərsiniz. Lakin unutmayın ki, franşizasız paketlərin qiyməti adətən daha yüksək olur. Əgər sığorta haqqına qənaət etmək istəyirsinizsə, büdcənizə uyğun müəyyən məbləğdə azadolma müəyyən etmək daha effektiv seçimdir.

Köhnə avtomobillər üçün kasko sığortası almaq mümkündür?

Bəli, köhnə avtomobilləri də sığortalamaq mümkündür, lakin sığorta şirkətləri adətən 15 və ya 20 yaş həddi qoyurlar. Avtomobilin yaşı artdıqca sığorta haqqı yüksələ bilər və ya təmir üçün yalnız universal servislər təklif oluna bilər. İnsure.az platformasında avtomobilinizin istehsal ilinə uyğun olan ən yaxşı təklifləri saniyələr içində müqayisə etmək mümkündür.

Sığorta hadisəsi baş verdikdə ilk olaraq nə etməliyəm?

İlk növbədə avtomobili dayandırmalı, mühərriki söndürməli və dərhal sığorta şirkətinin qaynar xəttinə, həmçinin polisə (902) zəng etməlisiniz. Avtomobilin yerini dəyişmək və ya hadisə yerini tərk etmək sığorta ödənişindən imtinaya səbəb ola biləcək ən ciddi xətadır. Hadisənin fotolarını çəkmək və şahidlərin əlaqə nömrələrini qeyd etmək sənədləşmə prosesini sizin üçün xeyli asanlaşdıracaq.

Kasko sığortası yalnız Azərbaycan ərazisində keçərlidir?

Standart kasko müqavilələri yalnız Azərbaycan Respublikasının ərazisində baş verən hadisələri əhatə edir. Əgər avtomobillə xarici ölkələrə səyahət etməyi planlaşdırırsınızsa, əlavə ödəniş etməklə "ərazi genişləndirilməsi" təminatını aktivləşdirməlisiniz. Bu xidmət sayəsində sığortanız qonşu ölkələrdə də tam qüvvədə olacaq.

Təbii fəlakət zamanı maşının üstünə ağac aşsa, kasko bunu qarşılayır?

Bəli, kasko sığorta nəyi əhatə edir sualının ən vacib cavablarından biri də təbii fəlakətlər nəticəsində dəyən zərərdir. Güclü külək nəticəsində ağacın aşması, dolu, sel və ya zəlzələnin vurduğu ziyan tam şəkildə kompensasiya olunur. Bu növ risklər adətən bütün standart kasko paketlərinə daxil edilir və sürücünü gözlənilməz xərclərdən qoruyur.

Kasko sığortası qiymətləri 2026-cı ildə necə hesablanır?

2026-cı ildə kasko qiymətləri avtomobilin bazar dəyəri, sürücünün yaşı və təcrübəsi ilə yanaşı, həm də Mərkəzi Bankın tətbiq etdiyi yeni "Sığorta Tarixi Əmsalı" əsasında hesablanır. Bu sistem qəzasız sürücülərə xüsusi endirimlər qazandırır; qəza törədənlər üçün isə qiymətlər arta bilər. Ən dəqiq qiyməti öyrənmək üçün İnsure.az onlayn kalkulyatorundan istifadə etməyiniz kifayətdir.